Farby graficzne, inaczej zwane drukowymi bądź drukarskimi, używane są we wszystkich zakładach poligraficznych w procesie przenoszenia zwielokrotnionego obrazu na specjalne podłoże z pierwotnej, drukarskiej formy.
Zależnie od metody druku, farby te mogą mieć konsystencję płynną, zawiesinową lub stałą i mazistą. Te pierwsze wykorzystuje się w druku ink-jet, wklęsłodruku i fleksografii, natomiast farby przypominające swoją strukturą pastę stosuje się dla sitodruku, typografii oraz w druku płaskim. Ogólnie jednak, farby graficzne są roztworami różnego rodzaju spoiw (stanowiących nawet do 60 procent objętości), połączonych z substancjami nadającymi im odpowiednie zabarwienie (pigmenty, laki, barwniki).
Najważniejszymi właściwościami farb graficznych, oprócz oczywiście najważniejszego – koloru, są:
- podatność na rozwarstwianie (tzw. tack), niezwykle istotna podczas przepływu farby przez sporych rozmiarów maszyny drukarskie,
- napięcie powierzchniowe,
- odwracalne przechodzenie spowodowane wstrząsami z żelu w zol (tiksotropia),
- lepkość, bezpośrednio związana z szybkością przepływu farby,
- plastyczność.
Biorąc pod uwagę szerokie zastosowanie farb graficznych dojdziemy do słusznego wniosku, że ich rodzaje zależą od różnych czynników, takich jak na przykład rodzaj druku czy podłoża bądź sposób tworzenia i utrwalania koloru. Przykładowo, metody i technologie poligraficzne wyróżniają farby drukowe używane do:
- wklęsłodruku (tampondrukowe, rotograwiurowe),
- wypukłodruku (fleksograficzne, typograficzne),
- sitodruku (sitodrukowe),
- druku płaskiego (offsetowe).
Równie ważnym wyznacznikiem zastosowania niektórych farb jest rodzaj podłoża, na jakim dokonuje się nadruku. Inne farby bowiem przeznaczone są do papierów (powlekanego, chłonnego objętościowego i offsetowego), inne do narażonych na urazy mechaniczne, takie jak intensywne ścieranie kartonów, a jeszcze inne do niestandardowych powierzchni, takich jak szkło, folia czy metale.
Ze względu na sposób tworzenia się koloru, farby drukowe podzielić możemy na trzy rodzaje:
* procesowe, wykorzystujące do uzyskania barwy podstawowe kolory: cjan, magentę, żółty i czarny (CMYK),
* spotowe, dające taki odcień farby, którego nie można uzyskać przy pomocy procesowych emulsji,
* czarne, używane głównie do drukowania tekstu i czarno-białych fotografii.
Wszystkie te, uzależnione od rozmaitych czynników farby drukarskie utrwalać się mogą na następujące sposoby:
- poprzez wsiąkanie w podłoże,
- podczas utleniania (oksydacja),
- w wyniku promieniowania IR,
- na wskutek promieni UV,
- dzięki promieniowaniu EB (elektronowemu).